«Жаратылыстану апталығында…..»
“Білім – біліктілікке жеткізер баспалдақ,
ал біліктілік сол білімді іске асыра білу дағдысы“
А. Байтұрсынов
ХХІ ғасыр – білімділер ғасыры. Заман талабына сай білімді ұрпақ тәрбиелеу бүгінгі күннің басты міндеттерінің бірі. Сапалы білім беру – оқыту мен тәрбиелеудің үздіксіз үдерісі. Қазіргі кезде білім берудегі мақсат жан-жақты білімді, өмір сүруге бейім өзіндік ой- талғамы бар, адамгершілігі жоғары, қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру. Осы орайда мектебімізде 12-17 қараша аралығында жаратылыстану пәндері (георграфия, биология, химия) бірлестігінің «Жаратылыстану ғажайыптары» атты тақырыпта апталық өтті. Мақсаты, оқушылардың химия, биология және география пәндеріне деген қызығушылықтарын арттыру. Оқушыларды экологиялық мәдениетке, табиғатты қорғауға, елін, жерін сүюге, мейірімділікке, ізгілікке тәрбиелеу. Табиғат-Анаға сүйіспеншілікпен қарауға жетелеу, оқушылардың шығармашылық белсенділіктерін дамыту.
«Жаратылыстану ғажайыптары» атты тақырыпта бірлескен география, химия, биология пәндерінің апталығы салтанатты түрде ашылып, 11 класс оқушылары атақты ғалымдар Д.И. Менделеев, Ф. Магеллан, Ч.Дарвиннің ашқан жаңалықтары, ғылымға сіңірген еңбектері туралы тоқталып кетті. Әрі қарай Бақытжанова Б, Алпамысқызы А, Атығай Г.С., Пиржанова А, Исенбаева А.Б., Ермагамбетова А.А., ұйымдастыруымен «Табиғат ғажайыптары бақытты бала көзімен» атты оқушылардың шығармашылық көрмесі 5 – 8 кластар арасында суреттер, ашық хаттар, қолдан жасалған бұйымдар жасаумен жалғасын тапты. Пән мұғалімдері жаңаша әдіс – тәсілдерді қолдана отырып, ашық сабақтар мен сыныптан тыс жұмыстар өткізді. Химия пәнінен Шамшадин Төребек 8 «д» класына «Масса, молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс», 7 «д» класында «Химиялық элементтер. Жай және күрделі заттар» тақырыбында Тұрғанбаева Г.С., 10 «а» класында «Бейорганикалық қосылыстардың химиялық қасиеті және генетикалық байланысы» тақырыбында Тамбаева К.К., 9 «в» класында «Сера, соединения серы» тақырыбында Ж.Д.Аскарованың ұйымдастыруымен ашық сабақтар өтті. Шамшадин Төребек 8 «д» класына «Масса, молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс» атты сабағы «ағылшын» тілінде жүргізілді. Бұл дегеніміз – еліміздің президенті Н.Ә. Назарбаевтың тiкелей басшылығымен салиқалы да сындарлы саясатының жүзеге асырылуы деп білеміз. Ол «Жаңа әлемдегi жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына Жолдауында «Қазақстан халқы бүкiл әлемде үш тiлдi пайдаланатын жоғары бiлiмдi ел ретiнде танылуға тиiс» деген болатын. Сол қағидаға сүйене отырып, пән мұғалімдері мүмкіндігінше оқытудың жаңа тәсілдерін қолдануға тырысты. Сонымен қатар география сабақтарынан да «жаңартылған білім мазмұны» бойынша оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру мақсатында оқытудың тиімді әдіс -тәсілдері қолданылды. География пәнінен 11 «ә» класы Германия Федеративтік Республикасы тақырыбында Ш.У. Мажитованың ұйымдастыруымен ашық сабақ өткізілді. Сабақта «Постер», «Кім жылдам?», «Ойлан, жұптас, бөліс» әдістері тиімді қолданылды. 9 «б» класында «Қазақстанның мұнай және газ өнеркәсібі» тақырыбында Б.Бақытжанова, 8 «д» класында «Климаттық белдеулер» тақырыбында Бақытжан Ш.А., 9 «в» класында «Нефтяная и газовая промышленность Казахстана» Ермагамбетова А.А , 10 «ә» класында «Елдердің түрлері» тақырыбында Кеулова А. М. ұйымдастыруымен ашық сабақтар өткізілді. Картамен жұмыс, «Венн» диаграммасы, «Ойлан, жұптас, бөліс» әдістері, критериалды бағалау әдістері кеңінен қолданылды.
Биология пәнінен де ашық сабақтар топтамасы өткізілді. Рахметалина Б.Т. 11 «а» класында «Мутациялардың эволюциялық рөлі. Табиғи сұрыпталудың формалары. Организмдердің тіршілік ортасына бейімделуі» тақырыбында өтті. Сабақта эволюция прцесіндегі түрлердің өзгеруі, мутанттардың пайда болуы, ГМО т.б. туралы мәселелері қозғалды. 9 «ә»класында «Организмдердің жеке дамуы» А.Б. Исенбаеваның ұйымдастыруымен өтті. Сабақ «Бисс» технологиясы бойынша, оқушыларды «карта» әдісімен бағалады. Бұл бағалау әдісінің ерекшелігі, топтағы барлық оқушы шыңайы бағаланып отырды. 8 «б» класында «Қанның құрамы мен қызметі» тақырыбында А. Алпамысқызының ұйымдастыруымен өтті. Жаңа технологиялық әдіс – тәсілдер қолданылды. Топтық, жеке, Борд журналы, «Фото көрме»стратегиясы, сыни тұрғыдан ойлау әдістері кеңінен қолданылды. Әдіс – тәсілдердің қолданылуы оқушылардың пәнге қызығушылығын арттырып, ынталандырып, танымдық- шығармашылық қабілеттерін арттырады. Сабақ өту барысында әдіс – тәсілдерді жүйелі түрде қолдану мұғалімнің шеберлігі екендігін білдіреді.
География пәнінен «География білгірлері» 8-10 кластар арасында, биология пәнінен 5-6 кластар арасында «Биология әлемі», химия пәнінен 9 кластар арасында «Химия әлеміне саяхат» атты сыныптан тыс жұмыстар өткізілді. «Химия әлеміне саяхат» атты сыныптан тыс жұмыс қызықты, тартымды өтті. «Химиялық лото», «Химиялық казино», «Химиялық эксперимент» атты ойын әдіс – тәсілдері қолданылды.
«Жаратылыстану ғажайыптары» атты апталықтың салтанатты жабылу жиыны өтті. Белсенділік танытқан оқушылар мақтау қағаздарымен марапатталды.
Ертеңгі күннің болашағы бүгінгіден де нұрлы болуы үшін болашақ ұрпақ білімді, өз заманының көшбасшысы болуы шарт. Олай болса, заман талабына сай мұғалім, жаңашыл болуы керек. Оған төменде атап көрсеткен мектепішілік шаралар, ашық сабақтар, сыныптан тыс жұмыстарымыз дәлел бола алады.
Қорыта айтқанда, «Білекке сенер заманда – ешкімге есе бермедік. Білімге сенер заманда – қапы қалып жүрмейік» – деп Абылай хан айтып кеткендей, ертеңгі күннің болашағы бүгінгіден де нұрлы болуына ықпал етіп, адамзат қоғамын алға апаратын құдіретті күш тек білімге ғана тән екенін естен шығармайық!
Химия пәнінің мұғалімі: Рахметалина Б.Т.
Апталықтың ашылуы….
География пәнінен өткізілген ашық сабақтар
Химия және биология пәндерінен ашық сабақтар